X
تبلیغات
حجة الاسلام قاضی زاده..استخاره قم

حجة الاسلام قاضی زاده..استخاره قم
اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم
قالب وبلاگ

............

1- استخاره یعنی چی ؟ 2- آیا «حدیث»ی در این باره داریم ؟ 3- آیا در «سنت» معصوم دیده شده ؟ 4- طریقه استخاره با تسبیح و قرآن چیست ؟ و آیا استخاره های آنلاین اینترنتی درسته ؟ 5- آیا مخالفت با استخاره شرعا حرامه ؟ 6- زمان و مکان استخاره کی و کجاست ؟

در این پست طولانی! پاسخ سوالات فوق را میتونید پیدا کنین. برای اینکه پست برا همه قابل استفاده باشه ، اونایی که وقت ندارن حاشیه ها رو که با حرف «ح» و فروفتگی مشخص شده نخونن. اگر هم خلاصه کل بحث رو میخواین فقط چند خط قهوه ای زیر رو بخونین.

معنا و مفهوم استخاره

استخاره یعنی طلب خیر نمودن و اینکه انسان در انجام هر کاری به ویژه کارهای مهم از خداوند با خواندن نماز یا دعا طلب خیر کند و بعد سراغ آن برود و از خداوند بخواهد که خیر او در این کار مقدر شود و اگر خیر او در این کار نیست به گونه ای اسبابی مقدر کند که این کار انجام نشود (که در احادیث زیادی بر آن تاکید شده) نه فقط معنای متعارف آن ، اما معنای متعارف این کلمه در بین مردم به طلب خیر از خدا ، تنها به وسیله قرآن و حداکثر تسبیح یا کاغذ ، محدود شده ، به همین خاطر توی این مطلب فقط به این استخاره ها میپردازیم.

ح1: تأثیرات روحی و روانی استخاره یکی از فواید غیر قابل انکار اونه که باعث رفع تحیر و واماندگی ها در امور مهم میشه.
ح2 : لباس استخاره (طلب خیر از خدا در کارها) ، در دعای 33 صحیفه سجادیه (دعاء الاستخاره) با تار و پودی از مفاهیم بلند به زیبایی بر قامت کلمات پوشانده شده اما متاسفانه صحیفه محجور مانده.
در مورد یکی از دخترهایشان دقیقاً یادم هست که اول وضو گرفتند ،بعد سر سجاده نشسته دو رکعت نماز خواندند و از خدا طلب خیر کردند. (منبع)
ح3 : همون طور که گفته شد استخاره برا امور مهمه و در پاسخ یکی از استفتائات مرحوم فاضل گفته شده بود که در غیر موارد حیرت و سرگردانی و برای هر كار جزئی استخاره نكنین.
ح4 : پاسخ امام به استفتایی در مورد صحت استخاره : « از اصول اعتقادیه نیست که اعتقاد به آن لازم باشد و در صورت تحیر به قصد رجاء اشکال ندارد.»

استخاره بعد از مشورت و تدبیر جایگاه پیدا میکنه و الا هرگز استخاره نمیتونه جایگزین تدبیر و اندیشه و تحقیق و مشورت بشه.
اینکه گاهی اوقات توسل به استخاره، حالت زیاده ‏روی به خودش می گیره و جای تحقیق و مشورت و تصمیم‏گیری عاقلانه میشینه ، درست نیست ، مخصوصا در مورد ازدواج.

ح1 : قبل از استخاره باید همه مقدمات و شرائط لازم رو بر هر کاری فراهم کرد مثل مطالعه و فکر، مشورت با اهل فن و افراد مجرب ، و اگر اقدامات فکری و فیزیکی دیگه ای مثل بررسی و تحقیق لازم باشد انجام بدیم بعد از همه اینها اگه باز 50-50 بودیم نوبت به استخاره میرسه. و بین مردم هم این حرف معروفه که : « در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست.»
ح2 : طبق نظر تمامی علما ، استخاره از دلیل شرعی یک حکم نیست و اگر متقضای استخاره در تضاد با یکی از احکام شرع و وظایف مکلف باشد، مسلما هیچ گونه اعتباری ندارد مانند این که شخصی استخاره کند که نماز بخواند یا نه و استخاره بد بیاید و یا استخاره کند که کار حرامی را انجام دهد و خوب بیاید. از این رو استخاره در صورت تضاد با احکام شرعی هیچ اعتباری ندارد.
ح3 : اگه استخاره با شرایطش انجام بشه ، خوب اومدن اون نشان دهنده اینه که حقیقت اون عمل دارای مصلحت و خیر و خوبیه ، حتی اگه واقعیت (اون چیزی که رخ میده) و نتیجش خوشایند نباشه یا برعکس. مثل داستانی که در قصص العلمای مرحوم تنكابنی از علمای قرن 13 هجری آمده است كه « یكی از علما نسبت به همه اعمال خود دچار تردید می شد، به نحوی كه چندان مقید به استخاره بود كه شبی برای رفتن به بام و خوابیدن به پشت بام هم استخاره می گیرد كه آیا از نردبان بالا رود یا از پلكان ؟ استخاره از نردبان خوب می آید. ایشان از نردبان بالا می رود و اتفاقاً از نردبان می افتد پای او می شكند طوری که پای این عالم لنگ می ماند. این عالم می گوید : من متحیر بودم كه حكمت آن استخاره چه بود ؟ تا آنكه سی سال از آن قضیه گذشت ، و هنگامه حملات مغول رسید. در حمله به نجف سركرده مغولها دستور می دهد همه علما را از دم تیغ بگذرانند. وقتی نوبت به این عالم می رسد و او را به حضور آن ظالم می آورند، آن ظالم نگاهی به آن عالم می كند و می گوید او را رها كنید. وقتی از او علت را می پرسند می گوید، او لنگ است و مانند مادرم راه می رود. آن عالم می گوید : آن وقت بود كه حكمت استخاره سی سال پیش برایم آشكار شد.»
خلاصه آنکه حکمت یک استخاره صحیح ، ممکنه در این دنیا (اما نه لزوما سریع) و یا در آن دنیا معلوم بشه مثل حکایت دقیقتری که در ادامه میاد.
در روایتی هم داریم که : « هیچ بنده مؤمنی از خدای عزوجل طلب خیر نكند ، جز آن كه به او خیر دهد هر چند پیشامد ناخوشایندی برایش بكند » (باز خیر اودر همان است)

استخاره با قرآن

یکی از راه های طلب خیر از خدا برای رفع تحیر ، قرآنه که در مورد اون در احادیث دعاها و آدابی ذکر شده که برای نمونه میتونین به مفاتیح (که برای همه قابل دسترسیه) مراجعه کنین.
مثلا از امام‌ صادق‌ علیه السلام داریم که شخص‌ استخاره‌ كننده‌ به‌ هنگام‌ آماده‌ شدن‌ و قیام‌ برای‌ نماز ، مصحف‌ را می‌گشاید و به‌ نخستین‌ امری‌ كه‌ در آن‌ می‌ بیند ، عمل‌ می‌كند(شیخ طوسی‌، تهذیب‌، 3/310)
اما در روایتی از همین امام تفأل زدن به قرآن مورد نهی قرار گرفته «لا تتفأل بالقرآن» که در باب معنی تفال در این روایت ، بزرگان گفتن که منظور ایناست :
1- آینده نگری و پیش بینی آینده به وسیله قرآنه ، مثل این که برخواهیم بدونیم فلان مریض خوب میشه یا میمیره و یا فلان گمشده ای پیدا میشود یا نه و ...
2- یا اینکه کسی هنگام خوندن یا شنیدن آیه ای، از اون آیه تفأل به چیزی بزنه و بگه فلان اتفاق قراره بشه.

ح1 : برخی علمای نیز از استخاره با قرآن امتناع میکنند مثل آیة الله شبیری
عده ای هم بر اصل سند استخاره تردید کرده اند و برخی نیز به علت احترام ، بالاتر دانستن قرآن از حد استخاره ، عدم آگاهی کافی به مفاهیم کتاب و برخی هم به استناد حدیث فوق (لا تتفأل بالقرآن) و ... (شهید دستغیب در کتاب استعاذه هم مطالب قابل تامل و انتقاداتی به شیوه های استخاره رایج داره. ازجمله داستانی جالب که ناظر به استفاده استخاره بجای عقله که به مرگ یک عالم! منجر میشه)
ح2 : اینکه برخی از والدین بدون استفاده از عقل و تحقیق از خواستگار ، با استخاره میخواهند تکلیف آینده دختر خود را با قرآن روشن کنند ، نیز به نوعی شامل همین تفال و پیش بینی آینده است که نهی شده.
ح3 : همانطور که علامه مجلسی میگه ما یك روایت هم نداریم كه یك نفر از شیعیان خدمت امام اومده باشن كه اقا برای من با قرآن استخاره كنین! و برخی علمای اهل سنت مثل ابن‌ حاج‌، زبیدی هم با اسناد به اینکه در سنت استخاره به قرآن و ... دیده نشده ، استخاره(غیر از طلب خیر اصلی) را مورد انتقاد قرار داده اند و این نکته هم شده یک دستاویز برای تهمت وهابیون(سلفی ها) و ... برای بدعت گذاری شیعه ، در پاسخ به این سوال باید عرض کنم که : (پاسخ زیر نظر شخصیه ، شاید غلط باشه)
همانطور که در کتاب «قرآن کریم از منظر امام رضا علیه السلام» تالیف آقای جوادی آملی ، توضیح داده شده ، امام معصوم « قرآن عینی » و کتاب قرآن « قرآن علمی » هستن.
لذا کسی که از امام در موردی خاص برای رفع تحیر سوال میکردن ، مستقیما جواب طرف رو میدادن (و مثلا نمیرفتن کتاب رو باز کنن!) مثلا در روایات ، داستانی با این مضمون داریم که تاجری قبل از یک سفر خاص از امام معصوم در مورد انجام دادن یا ندادن اون از امام سوال میکنه ، میگه نرو ضرر میکنی ، میره و ظاهرا سود زیادتر از معمولی هم میکنه بعد میاد میگه ماجرا رو ، امام در جواب میگه ؛ ضرری که از قضا شدن نماز صبحت در فلان جا برات پیش اومد با این سودهای مادی قابل جبران نیست.
ح4 : همانطور که در ح1 گفته شد امام قرآن عینیست اونم قرآنی که نباید از او در مواقع تحیر غافل بود ، از برخی روایات و اشارات کتاب مکیال المکارم در مورد حضرتش بدست میاد که «وقتی در امری حتی پس از مشورت با دیگران حیران هستید و نمیدانید بالآخره چه باید بکنید ، تنها مرجعی که شما را از سرگردانی و حیرت بیرون خواهد آورد ، امام زمان عج الله فرجه میباشد»
که البته او پدری مهربان و طبق احادیث بسیار عطوفتش به ما از مادر به نوزادش ، بیشتر است.
ح5 : مرسوم شده که برنامه نویسان گرامی! وب ، در صفحات php با تابع mt_rand و rand و برنامه نویسان asp با تابع Rnd میان از بین همه یا دسته ای از آیات بصورت تصادفی آیه ای رو به مخاطب عرضه میکنن ، تازه بعضی ها یه آب و تابی هم بش میدن و میگن : «ابتدا نیت کنید سپس اینجا را کلیک کنید.» !!! طوری که هر کی ندونه فک میکنه الآن قراره تقدیرات آینده طرف از سِروری در آمریکا روی صفحه مانیتور نازل بشه ! در ادامه استفتای از مرحوم لنکرانی رو ببینین :
سوال : ساخت یک وسیله یا طراحی یک برنامه کامپیوتری ، که از بین کل آیات یا دسته ای از آیات قرآن ، یک آیه را به فرد نشان دهد ، تحت عنوان استخاره اشکالی دارد ؟
جواب : از نظر استخاره ، اعتباری ندارد.

یا با عبارتی اصلا اسمش استخاره نیست! اما خوب خوبیش اینه که بعضیها از این طریق حداقل یه بار چشمشون به آیه ای از این مخلوق بی بدیل خدا می افته و شاید بیدارشون کنه.

در باره طریقه استخاره با قرآن روشهای متعددی مرسومه ، که حتی بعضی از روشهاش (مثل استخاره بر اساس حرف اول و ...) به شعر هم درومده! اما معمولا همون حدیث امام صادق علیه السلام که در بالا گفته شد مورد عمل قرار میگیره ، علاوه بر اون استخاره زیر رو که آقای تهرانی از حداد از سید ابن طاووس نقل کرده ، هم برام جالب به نظر رسید که در زیر دست خطش رو میبینین :

ح1 : ترجمه طریقه استخاره مذکور :
حضرت آقای حداد روحی فداه ، استخاره را بطریق ذیل امر فرمودند
بسم الله الرحمن الرحیم ، از راه های استخاره ، آن چیزیست که منقول و مشهور است از سید جلیل علی ابن طاووس رحمة الله علیه ، با قرآن مجید
پس باید بخواند آیة الکرسی را تا « ... هم فیها خالدون » بخوان و آیه «و عنده مفاتح الغیب...» تا «... کتاب مبین» سپس بر پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرستد (در نسخه ای دیدم گفته شده بود 10 بار بفرستد) سپس این دعا را بخواند : «اللهم انی توکلت علیک و تفالت بکتابک فارنی ما هو المکتوم فی سرّک المخزون فی غیبک یا ذالجلال و الاکرام اللهم انت الحق و انزلت الحق بمحمد و آله و صلی الله علیه و آله اللهم ارنی الحق حقا حتی اتبعه و ارنی الباطل باطلا حتی اجتنبه برحمتک یا ارحم الراحمین» سپس مصحف را میگشایی و اسامی جلاله (الله) صفحه دست راست را میشماری و به تعداد آن صفحه از سمت چپ میشماری (و ورق میزنی) سپس سطرها را به تعداد ورقها از صفحه چپ میشماری ، پس آنچه بعد از آن می آید به منزله وحی است.

البته جمله آخر این نقل ، اعتبار آن را زیر سوال میبرد.
ح2 : قرآنهایی که بالاش خوب/متوسط/بد نوشته ، مناسب این کار نیست چون معلوم نیست بر اساس حرف چه کسی و بر چه مبنایی نوشته شده.
ح3 : استخاره در درجه اول بهتر است توسط خود شخص انجام شود و در صورتی که نمیتواند ، میتواند دیگری را نائب کند. در خصوص نائب گرفتن در استخاره و این که آن شخص چه خصوصیاتی داشته باشد ظاهرا روایتی از معصوم نداریم.

ح4 : در ادامه نکته قبل این نکته از حجت‌ الاسلام‌ بندعلی‌ از محققان‌ مركز تحقیقاتی ‌«اسراء» رو هم بشنوین :
« کسانی که تنها به‌ ترجمه‌ قرآن نگاه‌ می‌كنند ، نمی‌توانند استخاره‌ كنند ... استخاره‌ در واقع‌ پاداش‌ نیكوكاران‌ است‌. كسانی‌ كه‌ موهبت‌ دریافت‌ جواب‌ از قرآن‌ را دارند ، در معامله‌ ی‌ با خدا كار خوبی‌ كرده‌اند و به‌ این‌ امكان‌ رسیده اند. »
ح5 : در ادامه نکته قبل : یهودیان‌ نیز مانند مسلمانان‌ استخاره‌ ای دارند بنام «قبالا» که آن هم تكنیك‌ خاصی‌ دارد و غیر از بحث‌ علمی‌ ، نیاز به‌ «تزكیه‌ نفس» داره.
ح6 : در بین مسلمین ، استخاره به شکل رایج (با تسبیح و قرآن) فقط در خاص شیعیانه(هر چند اهل سنت هم روش خاص خود را دارن!) و برخی از اهل سنت و وهابیون هم از این نقطه به شیعه حمله میکنن.

تسبیح یا کاغذ یا ... (استخاره های عددی)

استخاره با غیر قرآن ، انواع متعددی داره ، از استخاره با تسبیح و کاغذ (رقعه) گرفته تا استخاره با نقطه و نخود و لوبیا! و ...
یادم نیست از کدوم بزرگوار ، اما اینطور شنیدم که استخاره ذات الرقاع (رقعه = تکه کاغذ) نسبت به بقیه دارای سند محکمتریه (طریقش رو در مفاتیح ببینین)، همچنین استخاره با تسبیح بصورت زیر هم معروفه :
شیخ بهایی از اساتیدشون نقل کرده که شفاهاً از حضرت حجت عجل الله فرجه نقل شده که استخاره با تسبیح اینطوریه : « تسبیح را به دست گیر و سه بار بر محمد و آل او صلوات فرست و سپس یک مشت از تسبیح جدا کن و دو دانه دو دانه بشمار. اگر در انتها یکی ماند، آن کار را انجام ده و اگر دو تا ماند انجام مده »
این‌ نوع‌ «استخاره‌ به‌ عدد» در سده‌های‌ نخستین‌ اسلامی‌ رواج‌ نداشته‌ و تنها ابن‌ طاووس‌ بر پایه روایتی‌ كه‌ از امام‌ عصر‌ عج الله فرجه نقل‌ كرده ‌، استناد این‌ سنت‌ را به‌ ائمه‌ معصوم باز گردانیده‌ است.
سایر استخاره ها رو خودتون برین ببینین!

زمان و مکان استخاره

در حاشیه مفاتیح گفته شده که در باب زمان استخاره روایتی نداریم (لا موجود!) اما یه زمان های خاصی میگن بهتره.(که این زمانهای خاص رو هم منسوب کردن به امام ششم)
اما بنا به نظر صاحب جواهر ، چون استخاره یه نوع دعاکردنه ، همه شرایط استجابت دعا مثل حیث خلوص دعا کننده و زمان و مکان ، در استخاره هم خوبه رعایت بشه (جواهر الکلام، ج 12، ص162) که این حرف ایشون ناظر به معنای واقعی استخاره است که در احادیث و سنت دیده میشه نه فقط استخاره خاص با نیابت و به وسیله قرآن!

مخالفت با استخاره

آیا میشه بعد از استخاره باهاش مخالفت کرد ؟ مثلا برای امری خوب اومده شما اون کار رو نکنین یا برعکس ، میشه ؟
در پاسخ به این سوال دو حالت وجود داره :
1- از اول طرف 50-50 نبوده بلکه مثلا 90-10 بوده و استخاره کرده مثل اکثر خواستگاری ها و ازدواج ها که طرف رو میبینن و بعد از کلی تحقیقات ویژه میبینن ایمان و اخلاقش موردی نداره و با استخاره طرف رو ردش میکنن. (قابل توجه بعضی ها !)
2- شرایط الآن نسبت به شرایط زمان استخاره تغییر کرده که در این صورت میتوان دوباره استخاره کرد و عمل کرد.
البته حالت سومی هم وجود داره که فقط مال آدمای دیوونست ! و اونم اینکه طرف با داشتن شرایط (برای امر مشروع و در حالت 50-50 با استفاده از روش متقن) استخاره کنه بعد خلافش عمل کنه.

ح1 : البته سه حالت فوق مربوط به افراد مخالفت کننده با استخاره بود اما نادان تر از حالت سوم مذکور کسیه که 50-50 نیست و مثلا 90-10 است و عقلش میگه نه و هوای نفسش میگه آره ، بعد میره استخاره میکنه و اگه جواب به نفع هوای نفسه عمل میکنه تازه حجت و دلیل هم برا بقیه بعد از بالا اومدن گندش! عَـلم میکنه که آره من با قرآن استخاره کرده بودم و ...
شاید یک دلیل ترویج کتب « استخاره با قرآن » یا « راهنمای استخاره با قرآن » هم همین باشه
 به نظر می آید بیشتر مردمی به استخاره گرایش پیدا می كنند كه اهل مشورت كردن،فكركردن و تحقیق بررسی نیستند. این گروه سعی می كند با حجاب قرار دادن كتاب آسمانی و گرایش به استخاره از زیر بار مسوولیت ها شانه خالی كنند.این برخورد با قرآن و گرایش به این حركت در حالی انجام می شود كه ما در قرآن با آیاتی برخورد می كنیم كه ما را به مشورت و فكر كردن و استفاده از عقل دعوت می كنند...این نوع کتب توهینی به متاب آسمانی قرآن و پایین آوردن آن است.
ح2 : برای یک کار چند بار استخاره صحیح نیست و همان استخاره اول معتبر است. مگر در صورتی که استخاره های بعدی به جهت تغییر در شرایط و خصوصیات موردی که استخاره برای آن انجام گرفته باشد که در این صورت به همان استخاره آخر باید عمل کرد.
و در این باب طبق استفتائاتی که دیده ام ، مخالف با استخاره اکیدا نهی نشده بجز دو مورد زیر :
مرحوم گلپایگانی : عمل خلاف استخاره جایز نیست. ( = حرام است)
مرحوم لنکرانی : در روایاتی عمل خلاف استخاره نهی شده. ، در استفتایی دیگر پاسخ داده شده عمل نکردن به استخاره گناهی ندارد.

حجت الاسلام قاضی زاده در مورد عمل نکردن به استخاره میفرمایند درصورت خوب امدن اختیار داری انجام بدهی یا انجام ندهی ولی وقتی بد آمد بهیچ وجه  انجامش نده  والا پشت پاشو میخوری..

5 حاشیه پایانی :
1- سعی کردم کامل باشه اما مسلماً امکان خطا هم وجود داره که سعی میکنم برای دوستانی که لطف کنن و خطاهای بنده رو تصحیح کنن ، یه کتاب به عنوان هدیه به ایمیلشون ارسال میکنم.
2- بدیهیه که هدف مطلب بالا نوشتن انواع روشهای استخاره و آداب و دعاهاش نبوده و گرنه میشد یه کتاب!
3- کاش بعضی از ماها از قرآن بیش از استخاره استفاده کنیم.
4- کاش بعضی از ماها از علما بیش از استخاره و تعبیر خواب استفاده کنیم.

[ پنجشنبه ششم فروردین 1388 ] [ 13:2 ] [ طاها ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

به وبلاگ اختصاصی حضرت حجة الاسلام والمسلمین قاضی زاده خوش آمدید..
ایشان از شاگردان ممتاز حضرت آیت الله جوادی آملی میباشند..ازبيش از50كشور جهان آسيايي واروپايي براي استخاره باايشان تماس ميگيرند..وباعنایات اهلبیت بارها توانسته مسیحیان واهل سنت را به اسلام ومذهب شیعه راهنمایی کند..
این وبلاگ بنا به درخواست مکرر هموطنان راه اندازی شده است .
.ازنظرات خود مارا محروم نفرمایید..
نظرات پیشنهادات و انتقادات شما عزیزان
مرتبا به اطلاع معظم له رسانده میشود..
یاعلی
ومن الله التوفیق
تماس برای استخاره و
مسائل شرعی
فقط 6تا7عصر
02536630452
و
02536624000
امکانات وب